همه بوئینگ های ۷۰۷ نیروی هوایی ارتش/ هواپیمای سقوط کرده کدام یک بود؟

با گسترش ناوگان جنگنده‌های نیروی هوایی شاهنشاهی ایران، این نیرو تصمیم به تجهیز ناوگانش با هواپیماهای سوخت‌رسانی گرفت که هم این نیاز را برآورده کرده و هم نیاز باربری/ترابری نیروها را.

هواپیماهای سوخت‌رسان Boeing 707-3J9C که خود مشتق شده از Boeing 707-320C بودند و به صورت دو منظوره بوده و قابلیت تبدیل به انواع باربر/مسافربر و یا هر دو منظور را داشتند، انتخاب شدند که مجهز به دو لوله شلنگی در دو طرف بال و یک بوم تلسکوپی در انتهای بدنه برای مأموریت‌های سوخت‌رسانی بودند.

نیروی هوایی در مجموع ۱۴ فروند از این هواپیماها را در خلال سال‌های ۱۳۵۳ تا ۱۳۵۷ تحویل گرفت و نخستین سوخت‌گیری در حین پرواز برای نیروی هوایی ارتش ایران به کمک یک فروند F-4E با این هواپیما در تاریخ دهم فروردین ۱۳۵۳ در کشور آمریکا صورت گرفت.

اطلاعاتی که در ادامه در خصوص این هواپیماها آورده شده حاصل تحقیقات شفاهی و بررسی منابع موجود اینترنتی است و بدلیل ماهیت نظامی این هواپیماها، سعی شده از نشر اطلاعات محرمانه آنها (بجز اطلاعاتی که قبلا در رسانه‌ها انتشار یافته) اجتناب شود.

 

o5-8301 (Boeing 707-3J9C)I

این هواپیما با شماره سریال ۲۰۸۳۰ ساخته شد و نخستین پرواز خود را در تاریخ ۱۹۷۴/۰۲/۲۰ انجام داد. ابتدا با رجیستر N1790B در اختیار خود بوئینگ بود تا اینکه چند ماه بعد در ۱۹۷۴/۰۵/۲۹ [مطابق با ۸ خرداد ۱۳۵۳] به نیروی هوایی ایران فروخته شد و رجیستر آن ۲۴۱-۵ شد. مدتی بعد به ۸۳۰۱-۵ تغییر رجیستر داد و در سال ۱۳۸۱ چند پرواز نیز برای ساها انجام داد، ولی مجددا به نیروی هوایی بازگشت تا اینکه در سال ۱۳۸۶ به ناوگان ساها واگذار شده و رجیستر آن به EP-SHG تغییر یافت. این مطالب از وبلاگ طیاره کپی شده است.
هواپیما تا بهمن ۱۳۹۰ در اختیار ساها بود و در این زمان به نیروی هوایی بازگشته و مجددا به ۸۳۰۱-۵ تغییر رجیستر داد.

خرداد ۱۳۵۶ ـ فرودگاه کلن

 

o5-8302 (Boeing 707-3J9C)I

این هواپیما به سفارش نیروی هوایی ایران و با شماره سریال ۲۰۸۳۱ ساخته شد. نخستین پرواز خود را در تاریخ ۱۹۷۴/۰۴/۲۹ انجام داد و یازده روز بعد در ۱۹۷۴/۰۵/۱۰ [مطابق با ۲۰ اردیبهشت ۱۳۵۳] به ایران تحویل داده شد. ابتدا رجیستر آن ۲۴۲-۵ شد اما مدتی بعد به ۸۳۰۲-۵ تغییر رجیستر داد. این هواپیما همیشه در خدمت نیروی هوایی بود. این مطالب از وبلاگ طیاره کپی شده است.
در تهاجم هواپیماهای عراقی به فرودگاه مهرآباد در روز ۳۱ شهریور ۱۳۵۹، به رغم ایجاد ۳۲۰ سوراخ بر روی بدنه این هواپیما در اثر ترکش‌های بمب‌های سقوط آزاد عراقی، آسیب جزیی دید به طوری که بعدها این هواپیما مرمت و بازسازی شد.

مهر ۱۳۵۴ ـ فرودگاه مادرید با رجیستر ۲۴۲-۵

o5-8303 (Boeing 707-3J9C)I

این هواپیما به سفارش نیروی هوایی ایران و با شماره سریال ۲۰۸۳۲ ساخته شد. نخستین پرواز خود را در تاریخ ۱۹۷۴/۰۷/۱۸ انجام داد و هشت روز بعد در ۱۹۷۴/۰۷/۲۶ [مطابق با ۴ مرداد ۱۳۵۳] به ایران تحویل داده شد. ابتدا رجیستر آن ۲۴۳-۵ شد اما مدتی بعد به ۸۳۰۳-۵ تغییر رجیستر داد.
از مهر ۱۳۷۴ به عنوان هواپیمای تشریفاتی دولت در سفرهای مقامات کشور استفاده می شد تا اینکه در سال ۱۳۸۷ زمینگیر شد. این هواپیما اخیرا فعالیت خود را از سر گرفته است.

فرودگاه سیدنی ـ سال ۱۳۵۷

o5-8304 (Boeing 707-3J9C)I

این هواپیما به سفارش نیروی هوایی شاهنشاهی ایران و با شماره سریال ۲۰۸۳۳ ساخته شد. نخستین پرواز خود را در تاریخ ۱۹۷۴/۰۹/۱۶ انجام داد و در ۱۹۷۴/۰۹/۳۰ [مطابق با ۸ مهر ۱۳۵۳] به ایران تحویل داده شد. ابتدا رجیستر آن ۲۴۴-۵ شد و سپس در اردیبهشت ۱۳۸۳ به ۸۳۰۴-۵ تغییر رجیستر داد و همچنان به عنوان هواپیمای سوخت‌رسان در خدمت نیروی هوایی است.

بهمن ۱۳۵۵ ـ فرودگاه منچستر

دی ۱۳۹۰ ـ فرودگاه مهرآباد (هواپیما مجهز به دو لوله شلنگی در دو طرف بال و یک بوم تلسکوپی در انتهای بدنه)

تیر ۱۳۹۳ ـ بدون سکان عمودی

o5-8305 (Boeing 707-3J9C)I

این هواپیما به سفارش نیروی هوایی ایران و با شماره سریال ۲۰۸۳۴ ساخته شد. نخستین پرواز خود را در تاریخ ۱۹۷۴/۱۱/۱۴ انجام داد و سه روز بعد در ۱۹۷۴/۱۱/۱۷ [مطابق با ۲۶ آبان ۱۳۵۳] به ایران تحویل داده شد. ابتدا رجیستر آن ۲۴۵-۵ شد و با ایجاد تغییراتی به خدمت پروژه Ibex (آیبكس: به معنی بز كوهی) سازمان CIA درآمد. این مطالب از وبلاگ طیاره کپی شده است.
برای این منظور در سال ۱۳۵۴ به سیستم‌های الكترونیك مجهز شد و از پیكربندی استاندارد خود كه ترابری/سوخت‌رسان بود خارج گردید. پس از تغییر پیكربندی این هواپیما، تعداد ۱۳ جایگاه ویژه اپراتورهای سیستم‌های الكترونیك در آن تعبیه گردید. زیرسیستم ELINT نصب شده در این هواپیما قادر به كشف و طبقه‌بندی فرستنده‌های الكترونیك اطرافش بود. به همراه این سیستم، یك دوربین عكاسی پرقدرت با دید اُریب و عمودی در پشت یك درب چهارگوش در قسمت دماغه هواپیما نصب شده بود. گیرنده‌های ELINT نیز در قسمت صیقلی ریشه بال قرار گرفته بودند.
در طی دورانی كه این بوئینگ ۷۰۷ در پروژه Ibex شركت می‌كرد، پروازهایی فراوانی در ارتفاع بالا و سرعت زیاد در نزدیكی مرز با شوروی جهت جمع‌آوری داده‌های مربوط به فعالیت‌های راداری و سیستم‌های دفاع هوایی روس‌ها جهت یافتن روزنه‌های فاقد پوشش راداری به انجام رساند.
مدتی بعد به ۸۳۰۵-۵ تغییر رجیستر داد.
هواپیما در سال ۱۳۶۴ به ایران‌ایر اجاره داده شد و رجیستر آن به EP-NHW تغییر یافت. این اقدام ظاهرا به جهت پرواز آزادانه در نزدیکی مرزهای دشمن و شنود مکالمات انجام شده است. مدتی هم با رجیستر EP-NHB به عنوان هواپیمای دولتی در سفرهای مقامات استفاده می‌شد.
در سال ۱۳۸۶ رجیستر هواپیما به ۸۳۱۶-۵ تغییر یافت.

خرداد ۱۳۹۲ ـ پرواز با رنگ‌آمیزی جدید

o5-8306 (Boeing 707-3J9C)I

این هواپیمای ترابری/سوخت‌رسان به سفارش نیروی هوایی ایران و با شماره سریال ۲۰۸۳۵ ساخته شد. نخستین پرواز خود را در تاریخ ۱۹۷۴/۱۲/۰۳ انجام داد و سیزده روز بعد در ۱۹۷۴/۱۲/۱۶ [مطابق با ۲۵ آذر ۱۳۵۳] به ایران تحویل داده شد. ابتدا رجیستر آن ۲۴۶-۵ شد و سپس به ۸۳۰۶-۵ تغییر رجیستر داد.
در ایام جنگ، مدتی با رجیستر EP-NHL تحت نام ایران‌ایر پرواز می‌کرد. در اسفند ۱۳۷۸ با رجیستر EP-SHP و تغییر وضعیت از ترابری به مسافربری، به ناوگان شرکت ساها پیوست و سپس در سال ۱۳۸۲ مجددا به نهاجا بازگشت. در حال حاضر این هواپیما ظاهرا از رده خارج شده است.

o5-8307 (Boeing 707-3J9C)I

این هواپیما به سفارش نیروی هوایی ایران و با شماره سریال ۲۱۱۲۳ ساخته شد. نخستین پرواز خود را در تاریخ ۱۹۷۶/۰۲/۱۷ انجام داد و ده روز بعد در ۱۹۷۶/۰۲/۲۷ [مطابق با ۸ اسفند ۱۳۵۴] به ایران تحویل داده شد. ابتدا رجیستر آن ۲۴۷-۵ شد و سپس به ۸۳۰۷-۵ تغییر رجیستر داد. این مطالب از وبلاگ طیاره کپی شده است.
از اسفند ۱۳۶۲ با رجیستر EP-NHA تحت نام ایران‌ایر پرواز کرده و محموله‌های نظامی خارجی را منتقل می‌کرد. در اواخر سال ۱۳۶۹ برای مدت کوتاهی در اختیار دولت قرار گرفت و سپس با رجیستر EP-SHF و تغییر وضعیت از ترابری به مسافربری، به ناوگان شرکت ساها پیوست. مدتی بعد مجددا به نهاجا بازگشت و در حال حاضر ظاهرا از رده خارج شده است.

اسفند ۱۳۹۱

 

تیر ۱۳۹۲

o5-8308 (Boeing 707-3J9C)I
این هواپیما به سفارش نیروی هوایی ایران و با شماره سریال ۲۱۱۲۴ ساخته شد. نخستین پرواز خود را در تاریخ ۱۹۷۶/۰۴/۲۳ انجام داد و ده روز بعد در ۱۹۷۶/۰۶/۱۴ [مطابق با ۲۴ خرداد ۱۳۵۵] به ایران تحویل داده شد. ابتدا رجیستر آن ۲۴۸-۵ شد و مدت کوتاهی بعد به ۸۳۰۸-۵ تغییر رجیستر داد.
در آذر ۱۳۸۷ با تغییر وضعیت از ترابری/سوخت‌رسان به مسافربری، با همان رجیستر به ناوگان ساها پیوست و از آذر ۱۳۸۸ با رجیستر EP-AJD و با انجام تغییراتی به ناوگان تشریفاتی دولت پیوست و به عنوان یک هواپیمای VIP توسط مقامات کشور مورد استفاده قرار می‌گرفت. هواپیما مجددا به نیروی هوایی بازگشته است.

۳۰ خرداد ۱۳۵۵ (شش روز پس از ورود به ایران) ـ فرودگاه مادرید

مرداد ۱۳۵۶ ـ انتقال فرح پهلوی به فرودگاه لس‌آنجلس با رجیستر ۸۳۰۸-۵

آذر ۱۳۸۷ ـ ورود به ناوگان ساها

 

فروردین ۱۳۹۵ ـ فرودگاه وین

o5-8309 (Boeing 707-3J9C)I

این هواپیما به سفارش نیروی هوایی ایران و با شماره سریال ۲۱۱۲۵ ساخته شد. نخستین پرواز خود را در تاریخ ۱۹۷۶/۰۶/۰۹ انجام داد و نه روز بعد در ۱۹۷۶/۰۶/۱۸ [مطابق با ۲۸ خرداد ۱۳۵۵] به ایران تحویل داده شد. ابتدا رجیستر آن ۲۴۹-۵ شد اما مدت کوتاهی بعد به ۸۳۰۹-۵ تغییر رجیستر داد. منبع: وبلاگ طیاره
این هواپیما نیز مانند سایر ۷۰۷های ارتش، در دوران جنگ عراق با ایران مأموریت‌های ترابری/سوخت‌رسانی ریادی را انجام داد. هواپیما در بهمن ۱۳۶۹ با رجیستر EP-SHG به شرکت ساها واگذار شد و در آبان ۱۳۸۲ با انجام تعمیرات روی هواپیما، مجددا رجیستر آن تغییر کرده و به EP-SHV تبدیل شد.

o5-8310 (Boeing 707-3J9C)I

این هواپیما به سفارش نیروی هوایی ایران و با شماره سریال ۲۱۱۲۶ ساخته شد. نخستین پرواز خود را در تاریخ ۱۹۷۶/۰۸/۱۸ انجام داد و سیزده روز بعد در ۱۹۷۶/۰۸/۳۱ [مطابق با ۹ شهریور ۱۳۵۵] به ایران تحویل داده شد. ابتدا رجیستر آن ۲۵۰-۵ شد اما مدت کوتاهی بعد به ۸۳۱۰-۵ تغییر رجیستر داد.
هواپیما در شهریور ۱۳۸۲ با رجیستر EP-SHU به شرکت ساها واگذار شد و بجز مدت کوتاهی در اواخر ۱۳۹۰ که مجددا به نیروی هوایی بازگشته بود، تا سال ۱۳۹۲ برای این شرکت پرواز می‌کرد. این هواپیما، اخرین بوئینگ ۷۰۷ مسافربری در دنیا محسوب می‌شد. این مطالب از وبلاگ طیاره کپی شده است.
سپس دوباره با رجیستر ۸۳۱۰-۵ به نیروی هوایی بازگشت و در آبان ۱۳۹۴ مجددا تغییر رجیستر داده و EP-CPQ نام گرفت.

اسفند ۱۳۹۰ ـ آماده برای پرواز پس از سه سال زمینگیری و اورهال

پرواز فورمیشن

o5-8311 (Boeing 707-3J9C)I

این بوئینگ به سفارش نیروی هوایی ایران و با شماره سریال ۲۱۱۲۷ ساخته شد. نخستین پرواز خود را در تاریخ ۱۹۷۶/۰۹/۱۵ انجام داد و دوازده روز بعد در ۱۹۷۶/۰۹/۲۷ [مطابق با ۵ مهر ۱۳۵۵] به ایران تحویل داده شد و رجیستر ۸۳۱۱-۵ به خود گرفت. این مطالب از وبلاگ طیاره کپی شده است.
این هواپیما نیز مانند سایر ۷۰۷های ارتش، در دوران جنگ عراق با ایران مأموریت‌های ترابری/سوخت‌رسانی ریادی را انجام داد. هواپیما در بهمن ۱۳۶۹ با رجیستر EP-SHE به شرکت ساها واگذار شد و دو رویداد مهم در پرونده خود دارد. نخست: ربوده شدن به فرودگاهی در اسرائیل در شهریور ۱۳۷۴ و دیگری، سانحه هنگام لندینگ در فرودگاه مهرآباد و سقوط در رودخانه کن در فروردین ۱۳۸۴٫

حادثه هواپیماربایی در شهریور ۱۳۷۴

فروردین ۱۳۸۴ ـ سانحه در مهرآباد

 

o5-8312 (Boeing 707-3J9C)I

این هواپیما به سفارش نیروی هوایی ایران و با شماره سریال ۲۱۱۲۸ ساخته شد. نخستین پرواز خود را در تاریخ ۱۹۷۶/۱۱/۱۹ [مطابق با ۲۸ آبان ۱۳۵۵] انجام داد و در همان روز به ایران تحویل داده شد و رجیستر ۸۳۱۲-۵ به خود گرفت. این مطالب از وبلاگ طیاره کپی شده است.
این هواپیما نیز از اسفند ۱۳۷۸ با رجیستر EP-SHK به شرکت ساها واگذار شد و در سال ۱۳۸۸ بدلیل حادثه در فرودگاه اهواز زمینگیر شده و پس از انتقال به تهران، سال‌ها خبری از آن نبود تا اینکه در سال ۱۳۹۳ مجددا عملیاتی شده و پروازهای خود را برای نیروی هوایی آغاز کرد.
از اواخر سال ۱۳۹۴ هواپیما با رجیستر EP-CPP برای ارتش در حال فعالیت است. 

 

اسفند ۱۳۵۸ ـ تیک‌آف از فرودگاه مالت

خرداد ۱۳۹۶ ـ با رجیستر EP-CPP

o5-8313 (Boeing 707-3J9C)I

این پرنده به سفارش نیروی هوایی ایران و با شماره سریال ۲۱۱۲۹ ساخته شد. نخستین پرواز خود را در تاریخ ۱۹۷۶/۱۲/۰۶ انجام داد و هشت روز بعد در ۱۹۷۶/۱۲/۱۴ [مطابق با ۲۳ آذر ۱۳۵۵] به ارتش تحویل داده شد و رجیستر ۸۳۱۳-۵ به خود گرفت.
از سرنوشت این هواپیما اطلاع چندانی در دست نیست.

 

تیر ۱۳۵۸ ـ فرودگاه آمستردام

o5-8314 (Boeing 707-3J9C)I

این بوئینگ نیز به سفارش نیروی هوایی ایران و با شماره سریال ۲۱۴۷۵ ساخته شد. نخستین پرواز خود را در تاریخ ۱۹۷۸/۱۲/۰۴ انجام داد و شانزده روز بعد در ۱۹۷۸/۱۲/۲۰ [مطابق با ۲۹ آذر ۱۳۵۷] به ارتش تحویل داده شد و رجیستر ۸۳۱۴-۵ به خود گرفت.
از این هواپیما اطلاع دیگری در دست نیست.

EP-AJE (Boeing B707-386C)I

این بوئینگ ۷۰۷ با نام شاهین، متعلق به نیروی هوایی شاهنشاهی ایران بود که محمدرضا شاه پهلوی و فرح پهلوی از آن برای سفرهای داخلی و خارجی استفاده می‌کردند. رنگ این هواپیما آبی و داخل آن به شکل مجللی تزئین شده بود.

این هواپیما در زمان خود به واسطه تزئینات داخلی به کار رفته، یکی از گرانقیمت‌ترین پرنده‌های ساخت بشر محسوب ‌می‌شد. این هواپیما ۳۰۰ میلیون تومان تجهیزات اضافه و دارای ۱۵ میلیون تومان اشیا زینتی طلایی و مجهز به سیستم ارتباطی تلفن و تلکس به ارزش ۴۰ میلیون تومان بود؛ به طوری که شاه از داخل هواپیما می‌توانست با هر منطقه از جهان تماس تلفنی برقرار نماید.

همچنین بار مشروب داخل اتاق ناهارخوری هواپیما نیز از جمله گران‌ترین بارهای مشروب بود که با چوب‌های بسیار مرغوب و گران مشبک‌کاری شده و ظروف داخل آن از طلا و نقره بود. اين هواپيما ۶ توالت دارد که ۵ توالت در قسمت عقب متعلق به همراهان و يکی که حتی سیفون آن نیز طلا بود به شاه و همسرش تعلق داشت. در سالن ناهارخوری هواپيما يک ميز ۴۰ تکه وجود داشت که ۶ هزار ساعت منبت‌کاری شده، و ارزش آن ميليون‌ها تومان بود. اتاق خواب آن رويايی و ديدنی است و می‌توان آن را يک موزه کوچک دانست.

در این هواپیما تمام دستگیره‌های درهای ورودی و داخلی و تمام وسائل روشویی و شیرهای آب سرد و گرم حمام از طلا بود. در کل می‌توان گفت قصری که در داخل بوئينگ بنا شده قيمت هواپيما را در آن زمان تا ۸۰۰ ميليون تومان بالا برده بود.

از اين قصر طلايی پرنده، همواره ۲۰ دژبان نگهداری می‌کردند و ورود به آن مستلزم داشتن کارت مخصوص بود. در ضمن معرف پروازی اين هواپيما “Blue Flight 1” بوده است. این پرنده بر خلاف تمامی هواپیماهای ایرانی به رنگ آبی تیره بسیار مرغوب و همچنین نقره‌ای بسیار درخشان در زیر بدنه رنگ‌آمیزی شد، که البته بعدها کلیه این رنگ‌آمیزی‌ها پاک شد. همچنین خلبان اصلی آن در سال‌های اولیه فردی آمریکایی به نام «بلو منستین» و سپس سرهنگ بهزاد معزی بود.

محمدرضا پهلوی در ۲۶ دی ۱۳۵۷ با این هواپیما از کشور خارج شد. بعد از فرار شاه به مصر در اسفند ماه، کاپیتان معزی و بخشی از کارکنان و خدمه شخصی شاه با همین هواپیما، به تهران بازگشتند. درباره بازگشت این پرنده به ایران اخبار متفاوتی وجود دارد؛ معزی و خدمه ادعا می‌کردند به تصمیم خود و با نارضایتی شاه ایران، این هواپیما را بر گردانده‌اند، اما این مسئله با توجه به قرابت و دوستی انورسادات با شاه و بدون اجازه فرودگاه قاهره بسیار بعید به نظر می‌رسد. همچنین این پرنده رسما متعلق به نیروی هوایی ارتش بود و شاه ایران بعد از برکنار شدن مطابق قوانین بین‌المللی حق استفاده از آن را نداشت و نگهداری آن کمکی به وی نمی‌کرد.

شاهین با ورود به ایران به پارکینگ برده شد و بعد از تخلیه لوازم گران‌قیمت آن مدت‌ها در گوشه‌ای از مهرآباد زمینگیر بود؛ طبق گزارشات در طول جنگ هم چند مأموریت نظامی توسط آن انجام شده بود. رجیستر هواپیمای شاهین در سال ۱۳۶۵ به EP-NHY تغییر کرد و رنگ‌آمیزی اولیه آن هم عوض شد و کلیه مسئولیت آن به ایران‌ایر واگذار شد تا سال ۱۳۷۸ که در پی بازنشستگی ناوگان ۷۰۷ ایران‌ایر، این شرکت این پرنده را به نیروی هوایی بازگرداند و مجددا رجیستر ۱۰۰۱ روی آن نقش بست. شروع پروازهای این پرنده را باید از ابتدای هزاره سوم یعنی سال ۲۰۰۲ میلادی دانست که این پرنده به طور گسترده به آسمان کشورهای دنیا بال گشود و انتقال مقامات رده‌بالای حکومت ایران من‌جمله رئیس‌جمهور را عهده‌دار بود. این پرنده در بین علاقمندان ۷۰۷ در جهان بسیار شناخته‌شده می‌باشد و در هر سفر ریاست جمهوری عکاسان علاقه زیادی به تصویربرداری از این جت تاریخی داشتند. در سال ۱۳۸۹ این هواپیما به EP-AJE تغییر رجیستر داده و در شرکت هواپیمایی معراج به پرواز ادامه می‌داد. ادعا شده که در سال ۱۳۹۵ با کنار گذاشته شدن از ناوگان تشریفاتی دولت، هواپیما به نیروی هوایی بازگشته و ضمن تغییر رنگ، تبدیل به تانکر سوخت‌رسان شده است.

هواپیمای شاهین با رجیستر EP-HIM حامل شاه ایران و همسرش

۲۶ دی ماه ۱۳۵۶ ـ روزی که محمدرضا پهلوی با این هواپیما از ایران به مصر رفت

خروج محمدرضا و فرح پهلوی از هواپیما در فرودگاه قاهره

سال ۱۳۵۸ ـ انتقال به فرودگاه هامبورگ برای تعمیرات

فروردین ۱۳۸۴ ـ فرودگاه وین

فروردین ۱۳۸۴ ـ تیک‌آف از فرودگاه وین

zaerbanner shamimbanner
برچسب ها
اپلیکیشن های کاربردیzaerbanner shamimbanner

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

بستن